بزنند و حتى ايران را به هر وسيله هست به نفع متحدين و مخالفت مؤتلفين وارد جنگ كنند . در آغاز جنگ دولت عثمانى ( تركيه امروزى ) هنوز وارد كارزار نشده بود و خود را آماده مىكرد . ولى به محض اينكه در دوم نوامبر 1914 ( 12 ذى الحجه 1332 ه . ق . ) دولت عثمانى وارد جنگ شد وسيله خوبى به دست آلمانها افتاد كه دولت عثمانى را وادار كنند به عنوان اينكه سلطان عثمانى خليفه مسلمانان است جهاد اعلان كند و مسلمانان ديگر را به جنگ با روس و انگليس و متفقين دعوت نمايد و همين بهانه براى تحريك احساسات در ايران مناسب بود . در آن روزها مأمورين كنسولى و سياسى و اتباع آلمان در ايران به كار آغاز كردند و كسانى كه در اين امر بيشتر مؤثر بودند از اين قرارند : واسموس كنسول بوشهر كه تنگستانيها را تحريك كرد . در آن زمان دولت عده‌اى صاحب‌منصب سوئدى براى تشكيل ژاندارمرى در خدمت خود داشت و ايشان هم هر جا بودند با آلمانها همدست شدند « 1 » و ايرانيان زيردست خود را هم به اين كار كشيدند . از آن جمله لوند برگ سوئدى فرمانده ژاندارمرى فارس بود كه با حاج مخبر السلطنه ( مهدى قلى خان هدايت ) طرفدارى از آلمانها مىكردند « 2 » و نخست در رمضان 1333 ه . ق « 3 » بوشهر را گرفتند سپس در ذى القعده آن سال وارد شيراز شدند . واسموس خود در برازجان ماند و هم‌چنان تنگستانيها را تحريك كرد و تحريكات او به اندازه‌اى براى انگليسيها ناگوار بود كه اعلان كردن هركس او را بكشد و يا زنده او را بياورد پنج هزار روپيه به او جايزه خواهند داد . در شهر شيراز ويس كنسول آلمان به‌همين تحريكات مشغول بود و سرانجام توانست قشقايىها را به مخالفت با انگلستان وادارد و در ذى القعده 1331 ه . ق كه وارد شيراز شدند انگليسيهاى آن شهر و « ميجر اكنور » كنسول انگلستان را اسير كردند . در كرمانشاه « شونمان » كنسول آلمان در جمادى الاول 1333 ه . ق . طوايف شهر را تحريك كرد و ايشان اتباع روس و انگليس را از شهر بيرون كردند و به همدان رفتند . در اصفهان « پوژن » كنسول آلمان كه مدعى بود مسلمان شده است بختياريها را تحريك مىكرد . در كرمان « زوگماپر » نام كه مدعى بود معلم تاريخ طبيعى است و براى بررسيهايى آمده

--> ( 1 ) . در لرستان و بروجرد ماژر « دماره » سوئدى فرزند كلنل دماره از نجيب‌زادگان كشور سوئد كه براى استادى فن سوار نظام در ژاندارمرى استخدام شده بود و فرماندهى تيپ مختلط را به عهده داشت ، افسران ايرانى را به‌طورى تحت تأثير قرار داده بود كه در جهت منافع دولت آلمان شور و احساسات تندى نظير افسران آلمانى از خود ظاهر مىساختند . ( 2 ) . تيپ ژاندارمرى بروجرد نيز مقارن همين اوقات با كمك نظام السلطنه شروع به اقدامات و عمليات كردند . ( 3 ) . عمليات نظام السلطنه و تيپ ژاندارمرى نيز در رمضان شروع شده و قطعا هردو حاكم از يك مركز دستور مىگرفته‌اند .